قطعه صنعتی – رولینگ

قطعه صنعتی رولینگ چیست ؟

یکی از اجزای سیستم کانوایر یا نوار نقاله، رولیک‌ Roller است، که شامل انواع از لحاظ شکل، جنس و کاربرد هستند. در این مقاله به رولیک‌ها، انواع و کاربرد هر یک پرداخته‌ایم.

هرز گرد‌ها یا رولیک‌های

رولیک‌ها و هرزگرد‌ها قطعاتی استوانه‌ای شکل هستند که در قسمت بالا(رفت) و پایین (برگشت) سیستم کانوایر یا نوار نقاله استفاده می‌شوند. از میان رولیک‌های زیر و روی کانوایر، رولیک‌های بالای تسمه نقاله که زیر سطح حامل هستند متحمل وزن بار تسمه بوده و رولیک‌های زیر سطح برگشت تسمه نقاله، متحمل وزن تسمه نقاله هستند.

ساختار رولیک

رولیک‌ها در مقایسه با غلطک‌ها، دارای ساختاری ساده‌تر و سبک‌تر بوده و در میانه مسیر نوار نقاله در زیر تسمه قرا می‌گیرند. همچنین یکی از تفاوت‌های رولیک با غلطک این است که رولیک‌ها هرزگرد بوده و نیرویی به تسمه در نوار نقاله وارد نمی‌کنند. وظیفه رولیک‌ها در کانوایر دو مورد است که به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • روان کردن حرکت تسمه کانوایر
  • مقاومت در برابر وزن قطعات مورد حمل و تسمه در طول مسیر

طریقه نصب رولیک روی نوار نقاله به این صورت است که شفت رولیک‌ها به طور ثابت روی شاسی دستگاه قرار گرفته و بدنه رولیک‌ها به وسیله درگیر شدن با تسمه در حین حرکت آن به گردش در آمده و تسمه را به سمت جلو می‌رانند. یکی از کاربردهای رولیک‌ها در ساختار نوار نقاله جلوگیری از افتادگی و به اصطلاح شکم دادن تسمه در طول مسیر کانوایر است.

از لحاظ ساختاری، میزان وزن مواد مورد حمل توسط کانوایر، در تعیین قطر بدنه وشفت رولیک‌ها استفاده‌ می‌شود، و به طور کلی رولیک‌ها قطری بین 5 سانتی‌متر برای دستگاه‌‌های سبک و تا حدود 13 سانتی‌متر یا بیشتر برای دستگاه‌‌های سنگین‌تر دارند.

کاربرد رولیک

رولیک‌ها از مهمترین اجزای کانوایر و هرزگرد‌‌هایی هستند که کاربردشان حمل و تحمل وزن بار و قطعات در طول مسیر انتقال است. بیشترین کاربرد رولیک‌ها در کانوایرهای مورد استفاده در معادن مشهود است.

این قطعه بسیار مهم و کاربردی باعث رشد در صنایع شده و از بسیاری از هزینه‌ها در صنایع از جمله هزینه‌ها مالی و اتلاف وقت، کاسته است.

رولیک‌ها کاربرد فراوانی در کانوایر در صنایع مختلف دارند که از جمله صنایع زیر را می‌توان نام برد.

  • صنایع فولاد
  • صنایع سیمان، گچ و آهک
  • معادن کانی‌‌های فلزی و غیر فلزی
  • معادن ذغال سنگ ، شن و ماسه
  • صنایع کاغذ و مواد شیمیایی
  • فولاد سازی، ذوب و ریخته گری
  • نورد و لوله سازی

جنس رولیک

رولیک‌ها را باتوجه به کاربرد و درخواست صاحبان صنایع از جنس‌های مختلفی می‌سازند که انواع مختلف رولیک را ایجاد می‌کند. از جمله جنس‌هایی که رولیک‌ها از آن‌ها ساخته می‌شوند می‌توان به فلزاتی مانند آهن ساده، آلومینیوم ، چدن و استیل اشاره کرد که در ساختار رولیک فلزی کاربرد دارند. همچنین در رولیک پلیمری از تفلون یا PTFE، پلی اورتان، PE و HDPE  استفاده می‌شود.

همچنین در برخی کاربردها در صنایع که نیاز به حمل مواد سنگین دارند، باید با توجه به رولیک‌ها و جنسشان، رولیک مناسب انتخاب کرد، مانند رولیک‌های مورد استفاده در نوار نقاله‌های ماسه شویی، نوار نقاله‌های دستگاه‌های آسفالت و نوار نقاله‌های انتقال گونی‌هایی با وزن بیشتر.

فاصله میان رولیک‌ها

یکی از عواملی که تاثیر بسزایی در کارایی و بهره‌وری کانوایرها دارد، فاصله میان رولیک‌ها است. فاصله میان رولیکها در واقع براساس عواملی چون عرض تسمه نوار نقاله و میزان وزن بار و قطعات که رولیک‌ها حمل می‌کنند، تعیین می‌شود، اما نکته مهم، این است که فاصله میان رولیک‌های برگشت تسمه نقاله بیشتر از فاصله رولیک‌های رفت است. علاوه بر نکته گفته شده، باید دقت کرد که فاصله بین رولیک‌های رفت باید به به گونه‌ای تنظیم شود که شکم ایجاد شده بین دو رولیک بیشتر از 2 الی 3 درصد فاصله رولیک‌ها نشود.

شکم تسمه بین دو رولیک را میتوان از این فرمول محاسبه کرد:

درصد شکم تسمه:

  • فاصله بین دو رولیک Sᵢ :
  • وزن خطی تسمه (کیلوگرم بر متر(Wь :
  • وزن خطی با (کیلوگرم بر متر (Wₘ :
  • کشش اوله تسمه (کیلوگرم(T :

با استفاده از جدول زیر فاصله رولیک‌های رفت و برگشت کانوایر قابل محاسبه خواهد بود.

 

 

انواع رولیک

رولیک ضربه گیر Impact Roller

 

رولیک‌های ضربه‌گیر همانطور که از نامش پیداست، مانع از آسیب تسمه کانوایر در برابر ضربه بار می‌شود، زیرا این نوع رولیک روی بدنه فلزی خود، دارای یک حلقه لاستیکی اضافی با مقاومت و ضخامت مناسب است که میزان ضربه باری که روی تسمه سقوط می‌کند را کم کرده و از آسیب دیدن تسمه جلوگیری می‌کند. این نوع رولیک در نوار نقاله، در مکان‌های ریزش یا سقوط بار و قطعات روی تسمه نقاله است.

 

رولیک فلزی Metal Roller

 

این نوع از رولیک، همانطور که از نامگذاری آن درک می‌شود، از جنس فلزات مانند آهن ساده، آلومینیوم ، چدن و استیل ساخته شده و دارای قطعات مختلف از جمله لوله‌ای از جنس ST37 و شافت از جنس CK-45 یا ST37 هستند.

 

رولیک برگشت Backward Roller

در رولیک‌های برگشت که در مسیر برگشت کانوایر(مسیر نقطه خروجی به نقطه ورودی نوار نقاله) قرار می‌گیرند، فاصله حلقه‌های پلاستیکی رولر متناسب با عوامل مختلفی مشخص می‌شود، مانند میزان ضربه، فشار و وزنی که روی رولیک اعمال می‌شود. این نوع از رولیک، تسمه کانوایر را در مسیر برگشت حفظ کرده و برخی از انواع تسمه را علاوه بر محافظت، نظافت نیز می‌کنند.

 

رولیک پلیمری Polimer Roller

رولیک‌های پلیمری به دلیل جنس خاصشان نامگذاری شده‌اند و از مواد متنوعی مانند رولیک تفلونی یا رولیک PTFE، رولیک پلی اورتان، رولیک PE و رولیک HDPE ساخته می‌شوند.

 

رولیک پرسی Press Roller

اجزای یک رولیک پرسی که شامل، بلبرینگ رولیک، شفت رولیک و کاسه نمد‌های رولیک هستند، در این نوع رولیک به صورت پرسی در کنار هم قرار گرفته‌اند و به همین دلیل به سادگی قابل تعمیر و یا نعویض نیستند.

رولیک تعویضی Replaceable Roller

رولیک تعویضی، متناسب با نام خود، قابل تعویض است و به سادگی می‌توان این رولیک و قطعات آن را تعمیر و یا تعویض کرد. این رولیک‌ها از لحاظ ساختار در مقایسه به نوع رولیک پرسی، از قطعات آب‌بندی بیشتری ساخته شده و به همین ترتیب عمر مفید آن نیز طولانی‌تر خواهد بود. این نوع از رولیک باتوجه به نیاز صنایع، در قطر سفارشی و یا ابعاد استاندارد تولید و عرضه می‌شوند.

رولیک رفت Drive Roller

یکی از انواع رولیک‌ها، رولیک‌های رفت هستند که در سطوح جانبی کانوایرها قرار گرفته و وزن تسمه و مواد انتقالی روی این رولیک سوار می‌شود، بنابراین این نوع از رولیک، حداکثر اصطحکاک را تحمل می‌کند. به دلیل اهمیت این رولیک در کانوایر، باید تمام قطعات بالانس، استاندارد شده و در سطح مشخصی باشند تا کار کل مجموعه نوار نقاله به درستی انجام گیرد.

از آنجاییکه رولیک‌های رفت در سطوح جانبی نوار نقاله مستقر می‌شوند، بنابراین وزن کل بار به آن‌ها منتقل می‌شود و بر همین اساس و برای اطمینان از کارکرد رولیک‌های رفت، تست‌های متعددی روی رولرهای رفت انجام می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان به تست اصطکاک رولیک، بالانس رولیک و همچنین آب بندی رولیک به روش غرقابی و…  اشاره کرد.

تست‌ آب‌بندی رولیک چیست؟

تست آب‌بندی در واقع مشخص می‌کند که رولیک در مقابل نفوذ انواع غبار، ذرات آب و غیره مقاومت کافی داشته و براساس استاندارد ساخته شده‌است یا خیر.

در ساختمان رولیک‌ها، آن‌ها را  از قطعات آب بندی Nylon6  می‌سازند و همچنین از بدنه و رولرها و هوزینگ‌ها با جنس ST-37  و همچنین جنس شفت از CK-45 هستند.

رولیک‌ها انواع مختلفی دارند که در صنایع مختلف از آن‌ها با توجه به شرایط و نوع کار، استفاده می‌شود. در برخی صنایع که نیاز به ابعاد و ساختار خاصی از رولیک دارند، تولید کنندگان می‌توانند برحسب نیاز صنایع، رولیک با ویژگی‌های خاص از جمله ابعاد کلی رولیک و قطر نهایی و یا نوع لوله رولیک و یا ضخامت آن و …  را تولید کرده و در اختیار آنان قرار دهند.

از جمله استانداردهایی که بر اساس آن‌ها رولیک‌ها را می‌سازند، می‌توان CEMA , BS, JIS, AFNOE, FEM را نام برد.

مزایای استفاده از رولیک

  • در محیط‌های با آلودگی بسیار بالا مقاومت خوبی دارد.
  • رطوبت و گرد و غبار به داخل غلطک نفوذ نمی‌کند.
  • در خطوط انتقال دارای بار سنگین قابلیت کاربرد دارد.
  • امکان انجام حمل و نقل و انتقال محصولات بدون استفاده از لیفتراک.
  • به میزان قابل توجهی عملیات بارگیری و تخلیه را بهبود بخشیده است.
  • کاهش شدت کار
  • از هزینه تولید بنگاه‌ها می‌کاهد.
  • کاهش زمان کار کارگران